Przypadkowo sformatowałem dysk USB ExFAT i potrzebuję pomocy w odzyskaniu danych. Nie skopiowałem na niego nic nowego, ale były na nim ważne pliki, które muszę odzyskać. Jakie są najbezpieczniejsze kroki lub narzędzia do odzyskania danych z sformatowanego dysku USB ExFAT?
Natknąłem się na to po przypadkowym sformatowaniu karty SD aparatu o pojemności 128 GB. Była w formacie exFAT i na początku myślałem, że cały weekend zdjęć i filmów przepadł. Najważniejsza rzecz, jakiej się nauczyłem, jest dość prosta: natychmiast przestań używać karty. To ma większe znaczenie niż konkretny program do odzyskiwania, który wybierzesz.
Nie zapisuj niczego nowego na karcie SD ani pendrivie. Nie formatuj jej ponownie. Nie uruchamiaj najpierw CHKDSK ani innych narzędzi do naprawy. Jeśli stare dane nie zostały jeszcze nadpisane, każdy zapis na tym urządzeniu zmniejsza szanse na odzyskanie.
Najpierw sprawdziłem kopie zapasowe, ale nie miałem takiej, która by pomogła, więc sięgnąłem po oprogramowanie do odzyskiwania danych. Użyłem Disk Drill i w moim przypadku odzyskał prawie wszystko.
Proces wyglądał mniej więcej tak:
- Zainstaluj Disk Drill na komputerze, a nie na karcie SD ani pendrivie, z którego odzyskujesz dane.
- Podłącz kartę exFAT przez czytnik kart.
- Wybierz kartę w Disk Drill i uruchom skanowanie. Universal Scan to zwykle najlepsza opcja na początek.
- Poczekaj, aż skanowanie się zakończy, a potem podejrzyj pliki przed ich odzyskaniem.
- Zapisz odzyskane pliki na innym dysku, na przykład na wewnętrznym SSD, a nie z powrotem na tej samej karcie.
Jeden przydatny szczegół: wersja dla Windows pozwala odzyskać do 100 MB za darmo. To wystarczy, aby sprawdzić, czy pliki rzeczywiście da się odzyskać, zanim zdecydujesz, czy wersja płatna jest tego warta.
Jeśli karta lub pendrive działają niestabilnie, najpierw wykonałbym jeszcze jeden dodatkowy krok. Disk Drill może utworzyć obraz dysku i warto to zrobić, jeśli urządzenie się rozłącza, odczytuje dane bardzo wolno albo zachowuje się niespójnie. Skanuj obraz zamiast wielokrotnie obciążać oryginalny nośnik. To bezpieczniejsze dla dysku lub karty, które mogą ulegać awarii.
W przypadku usuniętych filmów z aparatu, zwłaszcza z dronów, lustrzanek, aparatów bezlusterkowych, kamer GoPro lub wideorejestratorów, sprawdź też Advanced Camera Recovery (ACR). Tak naprawdę nie było mi to potrzebne, bo odzyskiwałem głównie zdjęcia, ale często poleca się to przy pofragmentowanych plikach MP4, MOV i podobnych plikach wideo, których zwykłe skanowanie może nie złożyć poprawnie.
Jeśli Disk Drill nie znajdzie tego, czego potrzebujesz, inną opcją jest TestDisk. Jest darmowy, ale znacznie mniej przyjazny dla początkujących i zwykle lepiej nadaje się do uszkodzonych partycji niż do wybierania pojedynczych usuniętych plików.
Jedyny przypadek, w którym nie próbowałbym dalej samodzielnych narzędzi, to awaria fizyczna. Jeśli karta SD lub pendrive nie są wykrywane na żadnym komputerze, ciągle się rozłączają, robią się nienaturalnie gorące albo mają widoczne uszkodzenia, zatrzymaj się. Kolejne próby mogą pogorszyć sytuację. Laboratorium odzyskiwania danych jest drogie, często kosztuje kilkaset dolarów lub więcej w zależności od problemu, ale jeśli zawodzi samo urządzenie, zazwyczaj jest to lepsza droga. Wiele laboratoriów przynajmniej bezpłatnie oceni sytuację.
Jeśli to tylko usunięte pliki albo przypadkowe formatowanie, przestań teraz używać urządzenia i odzyskaj dane przed wykonywaniem jakichkolwiek napraw. To właśnie mnie uratowało.
To, czy był to szybki format, czy pełny format, ma tutaj ogromne znaczenie. Jeśli był to zwykły szybki format, który Windows wykonuje domyślnie, odzyskanie danych jest bardzo możliwe, ponieważ zawartość plików może nadal tam być. Jeśli był to pełny format albo dysk sformatowano na czymś, co wyzerowało całe urządzenie, szanse mocno spadają.
Zgadzam się z radą, aby przestać go używać, ale ostrożniej podchodziłbym do oczekiwań. Po sformatowaniu exFAT możesz odzyskać same pliki, ale stracić strukturę folderów, oryginalne nazwy, daty albo części filmów. To nie znaczy, że skanowanie się nie powiodło. To znaczy, że rekordy systemu plików zostały uszkodzone lub zastąpione, a narzędzie do odzyskiwania znajduje pliki po sygnaturach zamiast odczytywać stare drzewo katalogów.
Jeśli pliki są ważne, najpierw wykonaj obraz USB i skanuj go zamiast samego pendrivea. Potem wypróbuj narzędzie takie jak Disk Drill, R-Studio, DMDE, PhotoRec itd. i odzyskaj dane na komputer lub inny dysk zewnętrzny. Nie odzyskuj ich z powrotem na ten sam USB. Jeśli pierwsze skanowanie pokazuje pliki z poprawnymi nazwami i podglądami, świetnie. Jeśli pokazuje tylko wyniki typu file0001.jpg, i tak odzyskaj ważne rzeczy i posortuj je później. Irytujące jest to, że najbezpieczniejsza metoda jest wolniejsza, ale pozwala uniknąć zamiany możliwego do naprawienia błędu w trwałe nadpisanie.
Szybkie formatowanie nie oznacza automatycznie, że odzyskasz stare foldery i nazwy plików. W exFAT formatowanie może zastąpić wystarczająco dużo metadanych systemu plików, że program do odzyskiwania może znaleźć tylko surowe pliki według typu. To nadal jest odzyskiwanie, ale może wyglądać chaotycznie, zwłaszcza przy dużej liczbie małych dokumentów lub plików, które potem mają ogólne nazwy.
Przed skanowaniem przełączyłbym dysk USB w tryb tylko do odczytu, jeśli to możliwe. Niektóre pendrivey mają fizyczny przełącznik, większość nie, ale przynajmniej unikaj otwierania go w Eksploratorze częściej niż to konieczne i ignoruj wszelkie komunikaty Windows z prośbą o naprawę lub sformatowanie. Jeśli wiesz, jak używać narzędzi do tworzenia obrazów, najpierw utwórz obraz sektor po sektorze. Jeśli nie, kolejnym najbezpieczniejszym praktycznym krokiem jest jednokrotne przeskanowanie nośnika i zapisanie odzyskanych plików w innym miejscu. Nie testuj odzyskiwania, przywracając kilka plików z powrotem na ten sam pendrive.
Disk Drill, R-Studio, DMDE i PhotoRec to rozsądne wybory, ale nie są magiczne. Podgląd ma większe znaczenie niż nazwa marki. Jeśli narzędzie pokazuje podglądy Twoich rzeczywistych zdjęć lub dokumentów, to dobry znak. Jeśli pokazuje tysiące nienazwanych plików, najpierw odzyskuj tylko te typy, na których Ci zależy, aby nie marnować godzin na sortowanie śmieci. Disk Drill jest łatwiejszy dla mniej technicznych użytkowników, a ten poradnik Disk Drill może pomóc, jeśli nigdy nie używałeś tego rodzaju oprogramowania, ale nie instaluj i nie testuj losowych narzędzi bezpośrednio na USB. Zainstaluj wszystko na komputerze i traktuj USB jak dowód, którego starasz się nie naruszyć.
Typy plików mają tu znaczenie: zdjęcia i zwykłe filmy często odzyskują się lepiej niż rozproszone foldery projektów, bazy danych czy mnóstwo małych plików pakietu Office po sformatowaniu exFAT.
Jeśli pliki są warte pieniędzy, najpierw wykonaj obraz; jeśli są tylko ważne osobiście, przeskanuj raz za pomocą Disk Drill lub podobnego programu i oceniaj po podglądach, a nie po liczbie znalezionych plików. Ogromna lista odzyskanych śmieci może wyglądać zachęcająco, ale to podglądy są prawdziwym testem.